Kto nas reprezentuje na EUCYS 2017 w Tallinnie?

Trzech Polaków bierze udział w trwającym od piątku 29. finale Konkursu UE dla Młodych Naukowców (EU Contest for Young Scientists – EUCYS 2017) w estońskim Tallinie. Wyniki konkursu poznamy we wtorek 26 września.

W tym roku do finału Konkursu Prac Młodych Naukowców Unii Europejskiej EUCYS zgłoszono 89 projektów z 38 krajów.

Kamil Humański ze Szczecina prezentuje w finałach EUCYS projekt „Różnorodność szkarłupni środkowego ordowiku – młodszego syluru Siljansringen (Szwecja)”. Teren Siljansringen jest unikatem na skalę europejską. Skamieliny zwierząt, dwa razy starsze od skamielin dinozaurów, są tam na wyciągnięcie ręki. Jednocześnie jest to teren stosunkowo słabo zbadany. Najwyżej rozwiniętymi ewolucyjnie przedstawicielami życia sprzed 460 milionów lat są szkarłupnie z gromad Crinoidea i Cystoidea. Właśnie na nich w swoim projekcie skupia się młody badacz.

– Może wydawać się to niewiarygodnie, ale skamieliny będące ponad dwa razy starsze od straszliwych dinozaurów znajdują się na wyciągnięcie ręki – podkreśla młody paleontolog.

Projekt Adama Klukowskiego z Piaseczna – „Wielomiany z podłogami” łączy trzy zagadnienia matematyczne. Pierwszym z nich jest arytmetyka modularna – nauka o resztach z dzielenia. Wbrew pozorom ma ona wiele praktycznych zastosowań – przy każdym logowaniu do systemu bankowego lub poczty elektronicznej czy choćby w numerach PESEL. Drugim są palindromy – słowa, które nie zmieniają się kiedy są czytane od tyłu w starożytności były używane jako zaklęcia. Współczesna nauka odkryła ich rolę w samoorganizacji DNA. Trzecia jest funkcja ciągła, której wykres można narysować nie odrywając ołówka od papieru. Jest centralnym pojęciem w topologii, dziedzinie matematyki zajmującej się kształtami i ich deformacjami.

– W swoim projekcie użyłem tych trzechfun pozornie odległych idei. Posłużyły one do badania pewnej klasy wielomianów. Dzięki nim udało mi się ustalić położenie ich pierwiastków (miejsc zerowych) na płaszczyźnie liczb zespolonych – wyjaśnia Adam.

Trzeci finalista – Aleksander Kostrzewa z Warszawy, przygotował projekt „Porównywanie umiejętności uczenia się i zapamiętywania wśród naczelnych z użyciem platform interaktywnych na terenie Warszawskiego Ogrodu Zoologicznego”. Badania dotyczyły lemura wari, kapucynki żółtobrzuchej i koczkodana diana i czasu, w jakim poszczególne osobniki wyjmują pokarm z platformy interaktywnej. Okazało się, że najlepiej rozwinięte umiejętności uczenia się i zapamiętywania wykazywał koczkodan.

– Ten rodzaj bardzo często jest pomijany w badaniach nad inteligencją naczelnych. Biorąc to pod uwagę, otrzymane wyniki są szczególnie cenne. Przedstawione doświadczenia są dobrą podstawą do dalszych obserwacji w tym kierunku – podkreśla młody badacz.

Konkurs Unii Europejskiej dla Młodych Naukowców ma już niemal 50-letnią tradycję. Prowadzony jest przez Komisję Europejską od 1989 roku (a wcześniej przez 20 lat był prowadzony przez firmę Phillips). Biorą w nim udział laureaci konkursów krajowych. Tematyka prac obejmuje nauki ścisłe, przyrodnicze, technikę, a od niedawna – także nauki humanistyczne i społeczne. Każdy kraj może zgłosić najwyżej trzy prace. Każda może mieć maksymalnie trzech autorów. Oprócz Europejczyków w konkursie biorą udział m.in. reprezentanci Chin, Egiptu, Izraela, Kanady, Korei Południowej i USA. Najlepsi młodzi uczeni mają okazję zdobyć nagrody pieniężne i rzeczowe, oraz – co często jest znacznie bardziej atrakcyjne – zaproszenia na staże w prestiżowych europejskich ośrodkach badawczych.

Młodzi naukowcy z Polski biorą udział w konkursie od 1995 roku. W tym czasie międzynarodowe jury nagrodziło już 37 projektów z naszego kraju. Polacy zdobyli 24 nagrody główne i 26 dodatkowych. W łącznych statystykach zbieranych od 1989 roku dorównuje nam Wielka Brytania, a więcej nagród zdobywają tylko młodzi Niemcy. Laureaci konkursu to dziś wyróżniający się studenci, doktoranci i pracownicy naukowi.

W rosnącym gronie polskich laureatów EUCYS jest między innymi paleontolog dr Grzegorz Niedźwiedzki, który ma już na koncie imponującą serię odkryć (najstarsze tropy kręgowców czworonożnych i – niedawno zbadane – sensacyjnie stare tropy ludzkie na Krecie), które wymagają dosłownie zmian w podręcznikach.

Zgłoszenia uczennic i uczniów do jubileuszowej 30. edycji EUCYS przyjmujemy do końca listopada!