Młodzi naukowcy z Polski laureatami EUCYS 2017

Młodzi naukowcy z Polski laureatami EUCYS 2017

Kamil Humański ze Szczecina i Aleksander Kostrzewa z Warszawy wśród laureatów EUCYS 2017.

Polska jest wciąż wiceliderem w wieloletnim zestawieniu zdobytych nagród!

We wtorek 26 września poznaliśmy wyniki 29. Konkursu Unii Europejskiej dla Młodych Naukowców (European Union Contest for Young Scientists – EUCYS), który odbył się w Tallinnie w Estonii.

 


Skamieliny sprzed 460 mln lat

18-letni Kamil Humański ze Szczecina za projekt pt. „Różnorodność szkarłupni środkowego ordowiku – młodszego syluru Siljansringen (Szwecja)” otrzymał jedną z trzech równorzędnych drugich nagród wartości 5.000 euro oraz nagrodę specjalną – udział w Stockholm International Youth Science Seminar (SIYSS) w grudniu tego roku.

Kamil jest uczniem klasy maturalnej w II Liceum Ogólnokształcącego im. Mieszka I w Szczecinie. Naukę w szkole od kilku lat łączy badaniami paleontologicznymi, współpracując m.in. z profesorami z Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, Instytutu Paleontologii Polskiej Akademii Nauk oraz naukowcami ze Szwecji i Irlandii.

Badania Kamila Humańskiego zrodziły się z obserwacji otoczenia w czasie wakacyjnych spacerów fotograficznych w Szwecji. Dociekliwość i rosnąca wiedza autora sprawiły, że po wielu miesiącach intensywnej pracy jego projekt prezentuje szeroki katalog najwyżej rozwiniętych ewolucyjnie przedstawicieli życia sprzed 460 milionów lat – szkarłupnie z gromad Crinoidea i Cystoidea. Mimo pozornej kruchości to one właśnie budowały podstawy ówczesnych ekosystemów. Ich identyfikacja pozwala na zbliżenie się do odpowiedzi na odwieczne pytanie w jaki sposób rozwinęło się życie. Na badanym terenie Kamil Humański odkrył i opisał 23 gatunki, w tym kilka dotąd nieznanych. – Okres późnego ordowiku-wczesnego syluru był szczególnie interesujący w historii ewolucyjnej szkarłupni. Na skutek globalnego kryzysu biotycznego pod koniec ordowiku liliowce ulegały karłowaceniu (efekt lilipuci), inne zaś wymierały. Dlatego też znaleziska szkarłupni z tego interwału czasowego są szczególnie ważne. Mogą one stanowić cenne uzupełnienie bazy do dalszych analiz zmian globalnego paleozróżnicowania czy trendów zmian wielkości – napisał w recenzji do Polskiej Edycji EUCYS dr Przemysław Gorzelak z Instytutu Paleobiologii PAN.

Od 2013 roku Kamil jest stypendystą Programu Pomocy Wybitnie Zdolnym, prowadzonego przez Krajowy Fundusz na rzecz Dzieci, przechodząc każdego roku procedurę kwalifikacyjną. Po maturze zamierza kontynuować studia paleontologiczne.

 


Jak badać intelekt naczelnych?

20-letni Aleksander Kostrzewa z Warszawy został uhonorowany nagrodą specjalną – Joint Research Centre (JRC – Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej) za projekt pt. „Porównywanie umiejętności uczenia się i zapamiętywania wśród naczelnych z użyciem platform interaktywnych”. Nagrodą zdobytą w Tallinnie jest wizyta w IES – Instytucie Środowiska i Zrównoważonego Rozwoju w Ispra we Włoszech, jednym z siedmiu instytutów naukowych, wchodzących w skład JRC.

Aleksander jest absolwentem IX Liceum Ogólnokształcącego im. Klementyny Hoffmanowej w Warszawie, a wkrótce rozpoczyna kolejny rok studiów na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym, gdzie łączy studia z dalszymi badaniami nad umiejętnościami uczenia się i zapamiętywania wśród małp oraz obserwacjami innych zwierząt.

Swoje badania rozpoczął w Warszawskim Ogrodzie Zoologicznym, przygotowując pracę na Olimpiadę Biologiczną. Nie poprzestał jednak na tym i rozwijał badanie, m.in. o obserwacje kolejnych przedstawicieli wybranych gatunków naczelnych w ogrodach zoologicznych we Wrocławiu oraz Lipsku. Od początku wykorzystywał samodzielnie zaprojektowaną platformę interaktywną – drewnianą „zabawkę” logiczną, na której małpy wykonywalny zadania. Zgromadzone wyniki pozwalają na pogłębioną analizę umiejętności naczelnych trzech gatunków, z których każdy reprezentował inna gałąź rozwojową – lemur wari, kapucynka żółtobrzucha oraz koczkodan diana. Obserwacje Aleksandra Kostrzewy to cenny materiał w badaniach nad inteligencją naczelnych, zwracają także uwagę na skomplikowaną psychikę, zachowania i umiejętności naczelnych oraz są swoistym głosem przeciw wyzyskiwaniu tych zwierząt w inwazyjnych testach. – Sam pomysł badania uczenia się u naczelnych i porównań międzygatunkowych nie jest nowy, natomiast zdecydowanie jest to obszar wart badania, bo nie ma na ten temat wielu doniesień, zwłaszcza w Polsce i nie można powiedzieć, żeby zagadnienie było dokładnie zeksplorowane – podsumowała w recenzji do Polskiej Edycji EUCYS dr Judyta Gulatowska z Zakładu Etologii i Psychologii Porównawczej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu


Trzeci z reprezentantów Polski podczas EUCYS 2017 w Tallinnie – 20-letni matematyk z Piaseczna Adam Klukowski – otrzymał nagrodę specjalną Wolfram Research, w postaci rocznej licencji oprogramowania Mathematica and WolframAlphaPro. Podobne wyróżnienia otrzymali wszyscy autorzy prac z zakresu matematyki.

Adam prezentował pracę pt. „Wielomiany z podłogami”. Adam jest studentem Trinity College Uniwersytetu w Cambridge, wcześniej – w gimnazjum i liceum – był stypendystą Programu pomocy wybitnie zdolnym Krajowy Fundusz na rzecz Dzieci (2011-2016).

 

Znakomite wyniki Polaków

Konkurs Unii Europejskiej dla Młodych Naukowców prowadzony jest przez Komisję Europejską od 1989 roku. Biorą w nim udział laureaci konkursów krajowych. Tematyka prac obejmuje nauki ścisłe, przyrodnicze, technikę, a od niedawna – także nauki humanistyczne i społeczne. Każdy kraj może zgłosić najwyżej trzy prace. Oprócz Europejczyków w konkursie biorą udział m.in. reprezentanci Chin, Egiptu, Izraela, Kanady, Korei Południowej i USA.

Młodzi badacze z Polski biorą udział w konkursie od 7. edycji. Mimo to dość szybko nasz kraj zaczął piąć się w rankingu zdobytych nagród. Międzynarodowe jury przyznało Polakom 25 nagród głównych i 28 dodatkowych. W łącznych statystykach zbieranych od 1989 roku więcej nagród zgromadzili tylko młodzi Niemcy, a w rankingu ustępują nam takie naukowe potęgi, jak Wielka Brytania, Szwajcaria, Austria i Francja. Tegoroczne sukcesy Kamila i Aleksandra nie są więc dziełem przypadku.

Opiekunem reprezentantów Polski w Konkursie Unii Europejskiej dla Młodych Naukowców od 20 lat jest prof. Jan Madey z Instytutu Informatyki Uniwersytetu Warszawskiego, pełniący jednocześnie z ramienia Komisji Europejskiej funkcję Narodowego Organizatora Konkursu. Profesor Madey jako juror Polskiej Edycji EUCYS każdego roku czyta i ocenia dziesiątki prac młodych naukowców, zgłaszane na konkurs krajowy.

Projekt Kamila Humańskiego został najwyżej oceniony z polskich zgłoszeń na tegoroczne Finały EUCYS 2017. Należy domniemywać, że członkowie międzynarodowego Jury docenili zarówno wiek naszego naukowca (był on najmłodszy z trójki naszych finalistów), jak i zaawansowanie, fachowość oraz samodzielność prowadzonych przez niego badań. Cieszy w szczególności nagroda specjalna – wyjazd do Sztokholmu i udział w uroczystości wręczania tegorocznych nagród Nobla.To unikatowa szansa uczestniczenia w chyba najważniejszym światowym wydarzeniu naukowym.  – podkreśla profesor Madey. 

 

Zgłoszenia uczennic i uczniów do jubileuszowej 30. edycji EUCYS Krajowy Fundusz na rzecz Dzieci przyjmuje do końca listopada.

Projekty naukowe mogą mieć maksymalnie trójkę autorów i muszą powstać przed podjęciem studiów na wyższej uczelni przez którekolwiek z nich. Finał Polskiej Edycji EUCYS odbędzie się wiosną w Warszawie.

 

Więcej informacji o Polskiej Edycji: fundusz.org/konkurs